Azure Arc, şirketlerin kendi veri merkezlerinde, farklı bulut sağlayıcılarında veya edge lokasyonlarında çalışan sunucularını, Kubernetes ortamlarını ve desteklenen diğer kaynaklarını Azure üzerinden merkezi olarak yönetmelerini sağlayan Microsoft platformudur.
Azure Arc’ın amacı bütün sistemleri Azure veri merkezlerine taşımak değildir. Tam tersine, iş yükleri bulundukları yerde çalışmaya devam ederken Azure’un yönetim, güvenlik ve yönetişim yeteneklerinden yararlanmalarını sağlamaktır.
Güncelleme – Ekim 2026: Bu makaleyi ilk olarak Kasım 2019’da Azure Arc yeni duyurulduğunda hazırlamıştım. Daha sonra aynı konuyu farklı kullanım senaryolarıyla ele aldığım ikinci bir makale yayımladım. Azure Arc’ın zaman içerisinde gelişmesiyle birlikte iki yazının içeriğini tek bir kaynakta topladım. İlk makalelerdeki hibrit altyapı yaklaşımını ve mimari görselleri koruyarak teknik bölümleri güncelledim.
Azure Arc Nedir?
Günümüzde şirketlerin iş ihtiyaçları sürekli olarak değişiyor ve teknoloji de bu ihtiyaçları karşılamak için gelişmeye devam ediyor. Bu süreç o kadar iç içe geçmiş durumda ki kimi zaman yeni teknolojiler şirketlerin iş yapış şekillerini değiştirebiliyor veya tamamen yeni iş modellerinin ortaya çıkmasını sağlayabiliyor.
Günümüzde en yaygın altyapı modellerinin başında Hybrid Cloud yaklaşımı geliyor. Performans, gecikme süreleri, saklama gereksinimleri, regülasyonlar, müşteri deneyimi, global pazarda rekabet, hızlı kurulum ve kullandığın kadar öde gibi pek çok farklı iş ihtiyacı nedeniyle şirketlerin yerleşik veri merkezlerini ve bulut sistemlerini birlikte kullandığını görüyoruz.
Bir başka ifadeyle her iş yükü için en ideal ortam her zaman tamamen bulut veya tamamen on-premises olmayabiliyor.
Örneğin bir şirketin web sitesi Azure üzerinde çalışırken CRM veya ERP sistemleri kendi veri merkezinde bulunabilir. Hatta aynı şirketin farklı iş yükleri başka bulut sağlayıcılarında çalışıyor olabilir. Ancak bu sistemlerin birbirleriyle güvenli ve bütünleşik çalışması gerekir.
Bir de hemen hemen her cihazın veri ürettiği ve bu verilerden yeni nesil hizmetlerin doğduğu bir dönemde Edge Computing kavramı büyük önem kazanıyor.
Network cihazları, kameralar, araçlar, fabrikalardaki üretim ekipmanları, oyun konsolları, televizyonlar ve hatta yeni nesil mutfak eşyaları bile veri üretiyor. Bütün bu verilerin merkezi bir veri merkezinde işlenmesi her zaman ekonomik veya teknik olarak mümkün olmuyor.
Durum böyle olunca aşağıdaki gibi dağıtık ve karmaşık altyapılar birçok şirket için olağan hale geliyor.

İlk Azure Arc makalemde hibrit altyapıların önemini bu görselle anlatmıştım. Zaman içerisinde bulut sistemlerinin kendi avantaj ve dezavantajlarının daha iyi anlaşılmasıyla birlikte multicloud mimariler de yaygınlaştı.
Yani artık bir uygulamanın bir bileşeni şirket veri merkezinde, bir bileşeni Azure üzerinde ve bir başka bileşeni farklı bir bulut sağlayıcısında çalışabiliyor.

İşte bu noktada Azure Hybrid kavramını çok duyuyoruz. Hybrid mimari denildiğinde akla Azure Stack HCI, güncel adıyla Azure Local gibi sistemler gelebilir. Ancak Azure üzerinde on-premises ortamlarla bütünleşik çalışmayı sağlayan çok sayıda farklı servis de bulunuyor.
Azure File Sync, Azure Site Recovery, Azure Backup, Azure Monitor ve Microsoft Entra ID gibi hizmetler hibrit mimarinin farklı gereksinimlerine cevap verebiliyor.
Ancak yalnızca bulut veri merkezleri ile şirket veri merkezleri arasında VPN veya ExpressRoute bağlantısı kurmak, bütünleşik bir hibrit yönetim platformu oluşturduğumuz anlamına gelmiyor.
Asıl ihtiyaç, bu farklı ortamlardaki sistemleri ortak bir yönetim, güvenlik ve governance modeliyle ele alabilmek. İşte Azure Arc tam bu noktada devreye giriyor.
Azure Arc Nasıl Çalışır?
Azure Arc’ın temelinde Azure Resource Manager (ARM) bulunuyor. Azure Resource Manager, Azure kaynaklarının dağıtımı ve yönetimi için kullanılan temel yönetim katmanıdır.
Azure Arc sayesinde bu yönetim yaklaşımı Azure dışında çalışan desteklenen kaynaklara da genişletilebiliyor.
Örneğin şirket veri merkezinizde çalışan bir Windows Server makinesini Azure Arc’a bağladığınızda sunucu fiziksel olarak Azure’a taşınmaz. İşletim sistemi, uygulamalar ve veriler mevcut konumlarında çalışmaya devam eder.
Ancak Azure üzerinde bu makineyi temsil eden bir kaynak oluşturulur. Böylece sunucu Azure Resource Group altında görüntülenebilir, etiketlenebilir ve desteklenen Azure servisleriyle bütünleştirilebilir.

Azure Arc’ın ilk duyurulduğu dönemde sunucuları organize etmek, Kubernetes uygulamalarını farklı ortamlarda yönetmek ve Azure veri hizmetlerini genişletmek temel hedefler arasındaydı.
Bugün aynı yaklaşım Azure Arc-enabled Servers, Kubernetes, SQL Server, Azure Local ve diğer desteklenen altyapı entegrasyonlarıyla devam ediyor.

Burada önemli bir noktayı ayırmamız gerekiyor. Azure Arc, desteklenen kaynakları Azure üzerinde temsil etse de bütün Azure sanal makine yönetim operasyonlarını her kaynak türüne aynı şekilde uygulamaz. Kullanılabilen işlemler Arc bileşenine ve entegrasyon modeline göre değişir.
Azure Arc Hangi Sistemleri Destekler?
Azure Arc farklı kaynak türlerine yönelik bir platformdur. Öne çıkan kullanım alanları şunlardır:
- Azure Arc-enabled Servers: Azure dışındaki desteklenen Windows ve Linux sunucuların yönetimi.
- Azure Arc-enabled Kubernetes: Farklı ortamlarda çalışan desteklenen Kubernetes cluster’larının merkezi yönetimi.
- SQL Server enabled by Azure Arc: Azure dışındaki SQL Server instance’larının envanter ve yönetim özellikleri.
- Azure Arc-enabled Data Services: Desteklenen Azure veri hizmetlerinin uygun Kubernetes ortamlarında çalıştırılması.
- Azure Arc-enabled Infrastructure: Azure Local, VMware ve diğer desteklenen altyapı entegrasyonları.
Bu hizmetlerin desteklediği işletim sistemi sürümleri, platformlar, bağlantı yöntemleri ve yönetim özellikleri birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle yeni bir projeye başlamadan önce ilgili Azure Arc bileşeninin güncel destek gereksinimlerini ayrıca kontrol etmek gerekir.
Azure Arc-enabled Servers Nedir?
Azure Arc’ın en yaygın kullanım alanlarından biri Azure Arc-enabled Servers hizmetidir. Bu hizmet sayesinde şirket veri merkezinde veya başka bir bulut ortamında çalışan desteklenen Windows ve Linux sunucuları Azure üzerinden görüntülenebilir ve uygun yönetim servisleriyle ilişkilendirilebilir.
Orijinal makalemde bu bölümü Organize and Govern All Your Servers başlığıyla anlatmıştım. Temel yaklaşım bugün de aynı: Sunucularınız nerede çalışırsa çalışsın ortak bir yönetim standardı oluşturmak.

Azure Arc-enabled Servers için Azure Connected Machine Agent kullanılır. Bu agent sunucunun Azure’a bağlanmasını ve desteklenen yönetim özelliklerinin uygulanmasını sağlar.
Temel kullanım senaryolarını şu şekilde özetleyebiliriz:
- Windows ve Linux sunucuların merkezi envanterinin oluşturulması.
- Azure Resource Group ve Tag yapısıyla kaynakların organize edilmesi.
- Azure RBAC ile yetkilerin kontrol edilmesi.
- Desteklenen Azure Policy kontrollerinin uygulanması.
- Azure Monitor ile izleme altyapısının bütünleştirilmesi.
- Microsoft Defender for Cloud üzerinden uygun güvenlik özelliklerinin kullanılması.
- Azure Update Manager aracılığıyla desteklenen güncelleme yönetimi işlemlerinin yapılması.
- Azure VM Extension mekanizmasıyla uygun yönetim özelliklerinin etkinleştirilmesi.
Elbette bir sunucuya Connected Machine Agent kurulması bu özelliklerin tamamının otomatik olarak aktif olduğu anlamına gelmez. İlgili Azure servislerinin ayrıca yapılandırılması ve gerekiyorsa lisanslanması gerekir.
Azure Arc Hangi Windows ve Linux Sürümlerini Destekler?
Azure Arc’ın 2019 yılında duyurulduğu dönemde desteklenen işletim sistemi sürümleri oldukça sınırlıydı. İlk makalemde Windows Server 2012 R2 ile Ubuntu 16.04 ve 18.04 sürümlerine yer vermiştim.
Ancak aradan geçen yıllarda hem Windows ve Linux sürümlerinin yaşam döngüleri hem de Azure Connected Machine Agent gereksinimleri değişti. Bu nedenle eski listeleri güncel destek matrisi olarak kullanmak doğru değil.
Bugün bir Azure Arc projesi planlarken işletim sistemi sürümünün destek durumunu, agent gereksinimlerini, proxy ve firewall yapılandırmasını, gerekli outbound endpoint’leri ve Azure bağlantı modelini kontrol etmek gerekiyor.
Azure Arc ve Azure Policy
Dağıtık sistemlerin yönetiminde karşılaştığımız önemli problemlerden biri farklı ortamlarda farklı standartların oluşmasıdır.
Örneğin Azure üzerinde çalışan sunucular için belirli güvenlik politikaları uygulanırken on-premises ortamda farklı kontroller kullanılıyor olabilir.
Azure Arc sayesinde desteklenen kaynakların Azure Policy üzerinden değerlendirilmesi ve uygun governance kurallarının merkezi olarak uygulanması mümkün hale geliyor.
Örneğin bir sunucu grubunda belirli yönetim agent’larının bulunması, güvenlik yapılandırmalarının değerlendirilmesi veya uygun izleme ayarlarının kullanılması gibi senaryolar desteklenen policy tanımlarıyla takip edilebilir.
Ancak Azure Arc’ın her işletim sistemi ayarını otomatik değiştiren sınırsız bir configuration management platformu olmadığını unutmamak gerekir. Desteklenen policy ve remediation özellikleri kaynak türüne göre değerlendirilmelidir.
Azure Arc ile İzleme ve Güvenlik
Azure Arc’ın önemli avantajlarından biri Azure dışındaki sistemlerin de desteklenen Azure güvenlik ve izleme servislerinden yararlanabilmesidir.
Örneğin Microsoft Defender for Cloud aracılığıyla uygun sunucularda güvenlik değerlendirmeleri ve ilgili tehdit koruma özellikleri kullanılabilir.
Azure Monitor ile desteklenen telemetri ve log toplama senaryoları gerçekleştirilebilir. Böylece Azure üzerinde ve Azure dışında çalışan sistemlerin izlenmesi için daha bütünleşik bir yaklaşım oluşturulabilir.
Ancak Azure Arc’a bağlı her sunucunun otomatik olarak tam kapsamlı güvenlik korumasına sahip olduğunu düşünmemek gerekir. Defender planları, izleme yapılandırması, veri toplama miktarı ve maliyetler ayrıca planlanmalıdır.
Azure Arc-enabled Kubernetes Nedir?
İlk makalemde yer verdiğim ikinci başlık Manage Kubernetes Apps at Scale idi.
Kubernetes altyapıları günümüzde yalnızca Azure Kubernetes Service üzerinde değil, şirket veri merkezlerinde, farklı bulut sağlayıcılarında ve edge lokasyonlarında da çalışabiliyor.
Azure Arc-enabled Kubernetes ile desteklenen cluster’lar Azure Resource Manager üzerinde temsil edilebilir. Bu sayede kaynak envanteri, yetkilendirme, tagging, uygun policy senaryoları ve desteklenen extension’lar üzerinden merkezi yönetim yaklaşımı oluşturulabilir.
Örneğin bir şirketin üretim tesisindeki Kubernetes cluster’ı ile farklı bulut sağlayıcısında çalışan cluster’ı aynı Azure organizasyon yapısı içerisinde takip edilebilir.
Elbette Azure Arc, Kubernetes cluster’ının mevcut control plane’ini Azure’a taşımak zorunda değildir. Cluster kendi ortamında çalışmaya devam eder.
Azure Arc ile GitOps Yönetimi
2021 yılında yayımladığım ikinci Azure Arc makalesinde değindiğim konulardan biri GitOps kullanımıydı.
GitOps yaklaşımı, uygulama ve altyapı yapılandırmalarının istenen durumunun Git repository üzerinde tanımlanmasına dayanır. Uygun controller bileşenleri bu tanımları izleyerek Kubernetes ortamının istenen duruma yakın kalmasını sağlar.
Azure Arc-enabled Kubernetes ile desteklenen GitOps ve Kubernetes extension mekanizmaları kullanılarak farklı cluster’larda tutarlı uygulama ve yapılandırma yönetimi gerçekleştirilebilir.
Bu yaklaşım özellikle çok sayıda Kubernetes cluster’ı bulunan şirketlerde önemlidir. Her cluster’a ayrı ayrı bağlanıp manuel işlem yapmak yerine deklaratif bir yönetim modeli kurulabilir.
SQL Server enabled by Azure Arc Nedir?
Azure Arc yalnızca işletim sistemleri veya Kubernetes ortamları için kullanılmıyor. Azure dışında çalışan SQL Server instance’larının merkezi envanteri ve desteklenen yönetim özellikleri için de önemli entegrasyonlar sunuyor.
Özellikle farklı veri merkezlerinde çok sayıda SQL Server çalışan şirketler için hangi sunucuda hangi sürümün ve edition’ın bulunduğunu takip etmek önemli.
İkinci makalemde bu senaryoyu aşağıdaki mimari görselle anlatmıştım.

SQL Server enabled by Azure Arc ile desteklenen SQL Server instance’ları Azure üzerinde temsil edilebilir. Böylece envanter, sürüm görünürlüğü ve uygun yönetim özelliklerinden yararlanılabilir.
Burada SQL Server’ın otomatik olarak Azure SQL’e taşınmadığını özellikle belirtmek gerekiyor. Veri tabanı mevcut altyapısında çalışmaya devam eder; Azure Arc ise yönetim ve görünürlük katmanını genişletir.
Azure Arc-enabled Data Services Nedir?
Azure Arc’ın ilk duyurulduğu dönemdeki önemli başlıklardan biri de Run Data Services Anywhere yaklaşımıydı.
Bu yaklaşım, desteklenen Azure veri hizmetlerinin belirli Kubernetes altyapılarında müşterinin kontrol ettiği ortamlarda çalıştırılabilmesini hedefliyordu.
Azure Arc-enabled SQL Managed Instance, bu alandaki önemli hizmetlerden biridir. Ancak geçmişte duyurulan bütün veri hizmetlerinin günümüzde aynı kapsamda desteklenmeye devam ettiğini düşünmemek gerekir.
Örneğin eski makalemde bahsettiğim Azure Arc-enabled PostgreSQL hizmeti artık güncel bir ürün seçeneği değildir. Bu hizmet Temmuz 2025’te emekliye ayrılmıştır.
Bu nedenle yeni bir veri platformu projesinde Arc-enabled data services bileşenlerinin güncel ürün durumunu, desteklenen Kubernetes dağıtımlarını ve lisanslama modelini ayrıca doğrulamak gerekiyor.
Azure Arc ile Azure Local Arasındaki İlişki
Azure Stack HCI teknolojisinin Azure Local adıyla devam etmesi, Azure Arc’ın hibrit altyapılardaki rolünü daha görünür hale getirdi.
Azure Local, müşterinin veri merkezinde veya edge lokasyonunda çalışan altyapı platformudur. Azure Arc ise desteklenen kaynakların Azure yönetim modeliyle bütünleştirilmesini sağlayan teknolojilerden biridir.
Örneğin Azure Local üzerinde çalışan desteklenen sanal makinelerin Azure üzerinden yönetilmesi ilgili Azure Local ve Arc entegrasyonlarıyla gerçekleştirilebilir.
Burada Azure Arc-enabled Servers ile Azure Arc-enabled altyapı entegrasyonları arasındaki farkı anlamak önemlidir. İşletim sistemi içerisinden sunucunun Arc’a bağlanması ile sanallaştırma altyapısı üzerinden sanal makine yaşam döngüsünün yönetilmesi farklı senaryolardır.
Azure Arc Ücretli mi?
2021 yılında yayımladığım ikinci makalemde Azure Arc’ın ücretlendirmesini de ele almıştım.
Azure Arc’ın temel yönetim özellikleriyle ek Azure servislerinin ücretlendirilmesini birbirinden ayırmak gerekiyor.
Örneğin Azure Arc-enabled Servers kapsamında kaynakların Azure Resource Group altında görüntülenmesi, tagging, Azure RBAC ve temel envanter gibi control plane özellikleri ek ücret olmadan sunulabilir.
Ancak Azure Monitor, Microsoft Defender for Cloud, Azure Update Manager ve diğer ek hizmetler kendi ücretlendirme koşullarına tabi olabilir.
Bu nedenle Azure Arc için tek bir maliyet modeli olduğunu düşünmek doğru değil. Kullanılacak Arc bileşeni, etkinleştirilecek hizmetler, lisans avantajları ve tüketim miktarı birlikte değerlendirilmelidir.
Azure Arc Hangi Senaryolarda Kullanılır?
Azure Arc’ın kullanım alanlarını birkaç başlıkta özetlemek mümkün:
- Farklı veri merkezlerindeki Windows ve Linux sunucuların merkezi envanteri.
- Azure dışındaki desteklenen kaynaklara governance ve compliance yaklaşımının genişletilmesi.
- Azure Monitor ve Microsoft Defender for Cloud entegrasyonları.
- Sunucularda desteklenen güncelleme yönetimi senaryoları.
- Farklı ortamlardaki Kubernetes cluster’larının merkezi yönetimi.
- GitOps aracılığıyla Kubernetes uygulama ve yapılandırma yönetimi.
- SQL Server instance’larının sürüm ve envanter bilgilerinin merkezi görünürlüğü.
- Azure Local ve desteklenen altyapıların Azure yönetim modeliyle bütünleştirilmesi.
- Edge lokasyonlarında ortak güvenlik ve operasyon standartlarının oluşturulması.
Azure Arc Kurulumu Öncesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Bir Azure Arc projesinde ilk amaç bütün sunuculara agent yüklemek olmamalı. Öncelikle hangi iş ihtiyacının karşılanacağı belirlenmeli.
Örneğin yalnızca sunucu envanteri oluşturmak mı istiyoruz? Güvenlik ve uyumluluk kontrollerini mi merkezileştireceğiz? Kubernetes ortamlarını GitOps üzerinden mi yöneteceğiz? Yoksa Azure Local altyapısındaki sanal makineleri Azure üzerinden mi yönetmek istiyoruz?
Bu soruların cevapları kullanılacak Arc bileşenini ve tasarım gereksinimlerini değiştirir.
- Kaynak envanteri: Azure Arc’a bağlanacak sunucular, Kubernetes cluster’ları ve diğer kaynaklar belirlenmeli.
- Destek gereksinimleri: İşletim sistemi, agent, Kubernetes ve ilgili bileşenlerin destek durumu doğrulanmalı.
- Azure organizasyonu: Subscription, Resource Group, region ve tagging standartları planlanmalı.
- Kimlik ve yetki: Azure RBAC ve onboarding yetkileri mümkün olan en düşük yetki yaklaşımıyla tasarlanmalı.
- Network: Proxy, DNS, firewall ve gerekli outbound endpoint erişimleri kontrol edilmeli.
- Güvenlik: Azure Policy, Defender ve izleme servislerinden hangilerinin kullanılacağı belirlenmeli.
- Maliyet: Ek Azure servisleri ve veri toplama maliyetleri hesaplanmalı.
- Operasyon: Agent yaşam döngüsü, güncelleme ve bağlantı problemlerinin yönetim sorumlulukları belirlenmeli.
Azure Arc ile Azure Resource Manager Aynı Şey mi?
Hayır. Azure Resource Manager, Azure kaynaklarının dağıtımı ve yönetimi için kullanılan temel yönetim katmanıdır.
Azure Arc ise desteklenen Azure dışı kaynakları Azure Resource Manager üzerinde temsil ederek bu yönetim modelini on-premises, multicloud ve edge ortamlarına genişletir.
Bu sayede kaynaklar farklı ortamlarda çalışıyor olsa da uygun Azure yönetim, güvenlik ve governance servislerinden yararlanabilir.
Sonuç
Azure Arc, şirketlerin farklı veri merkezlerinde, bulut sağlayıcılarında ve edge lokasyonlarında çalışan desteklenen kaynaklarını Azure üzerinden merkezi olarak görmesine ve yönetmesine yardımcı olan Microsoft platformudur.
Temel yaklaşım 2019 yılındaki ilk duyurudan beri aynı: İş yüklerini zorunlu olarak Azure’a taşımadan Azure yönetim modelini farklı altyapılara genişletmek.
Bugün Azure Arc yalnızca sunucu envanteri için kullanılan bir hizmet değil; Kubernetes, SQL Server, Azure Local, governance, güvenlik ve izleme entegrasyonlarıyla hibrit altyapıların yönetiminde önemli bir rol oynuyor.
Dağıtık altyapıların kalıcı hale geldiği günümüzde asıl ihtiyaç yalnızca kaynakları çalıştırmak değil, bu kaynakların tamamını tutarlı, güvenli ve sürdürülebilir şekilde yönetebilmek. Azure Arc tam olarak bu ihtiyaca cevap veren platformlardan biri.

