Windows Server 2008 Üzerinde DHCP Servisi

Windows Server 2008 Microsoft’un en son sunucu işletim sisitemleri platformunda piyasaya süreceği en son işletim sistemidir. Biliyoruz ki daha önce de Windows Vista piyasaya sürülmüştü. Bazı kullanıcılar memnun kalmışlardı bazıları ise çok fazla güvenlik önlemlerinin olduğundan şikayetçiydi. Bende bir Vista kullanıcısı olarak bazı kısımlarından memnunum bazı kısımlarından memnun değilim. Zaten herşeyi ile memnun kalma şansımız da yoktur.

Şimdi de Windows Server 2008 ürünü ile karşı karşıyayız. Biz bu makalemizde Windows Server 2008 ailesi üzerinde DHCP Servisinin yapılanadırılmasını adım adım gerçekleştireceğiz.


Konfigürasyonlarımızı yaparken de daha önceki sistemlerde kullandığımız DHCP Servisi ile aralarındaki farkları da inceleyeceğiz.

DHCP Servisinin temel çalışma prensibi aşağıdaki gibidir;

clip_image001

Şekilde de görüldüğü gibi DHCP Servisinin IP dağıtım aşamaları toplam 4 adımda gerçekleşmektedir. Kısaca bu adımlara inceleyelim;

1)DHCPDISCOVER paketi: Bu paket ile ağa dahil olan bir istemci ortamda DHCP sunucusunun olup olmadığını araştırır.

2)DHCPOFFER paketi: Bu paket DHCP sunucu tarafından istemciye gönderilen ve ortamda bir DHCP sunucusu vardır diye bilgi veren mesajımızdır.

3)DHCPREQUEST paketi: IP bilgisinin istemci tarafından sunucudan istenmedi mesajıdır.

4)DHCPACK paketi : IP bilgisinin istemci tarafa gönderilmesidir.

IP bilgisi deyip geçmemek lazım. Bu paketin içinde neler vardır bunlara kısaca değinmek gerekir; bu paketin içinde istemciye gönderilecek olan IP,Altağ Maskesi,Ağ geçidi,DNS,WINS,Kira süresi vs sizin DHCP Server üzerinde tanımlamış olduğunuz niteliklerdir.

Kısaca DHCP servisinden bahsetmek gerekirse eğer; DHCP açılımı Dynamic Host Configuration Protocol olarak adlandırılan bir servistir. DHCP servisi ile neler yapılabilir;

1)Ağ üzerinde bulunan bütün bilgisayar ve cihazlara IP numaralarını otomatik olarak dağıtabilirsiniz. Eğer ağınızda sürekli olarak aynı IP adresini almak zorunda olan WEB Server,File Server,Mail Server,Print Server gibi cihazlarınız var ise bunlar için Ayırma (Reservation) işlemi yapabilirisiniz.

2)Ağınızda bulunan bilgisayar ve cihazlara atanmak üzere bir havuz oluşturabilirsiniz.

3)Bilgisayarlara ve cihazlara verilecek olan IP bilgilerinin genel özelliklerini tanımlayabilirsiniz. Mesela IP bilgisinin bilgisayar tarafında ne kadar süre ile kalacağını tanımlayabilirsiniz.

4)IP yönetiminizi kolay hale getirebilirsiniz.

5)Ağınızdaki diğer servisler ile DHCP servisinizi entegre bir şekilde çalıştırarak daha verimli bir ağ ortamı oluşturabilirsiniz. Örnek olarak DHCP ve DNS’in birlikte çalışması.

Yukarıda saydığımız gibi daha bir çok özelliği olan DHCP servisinden yararlanmak gerekir. Peki DHCP Servisini neden kullanmalıyız? Bildiğimiz gibi biz sismlerimize iki farklı şekilde IP ataması yapabiliriz.

1)Statik (Manuel) IP adresi ataması

2)Otomatik (Dynamic) IP ataması

Bunlara ek olarak APIPA ve Alternatif IP atamaları da kullanılabilir. APIPA,DHCP servisine ulaşılamadığı durumlarda istemcilere 169.254.x.x blokundan bir IP veren servistir.Alternatif IP yapılandırması ise,bir istemciye farklı iki IP tanımlanmasında kullanılan bir yapıdır.

Biz öncelikle Statik ve Otomatik IP yapılandırılmasının farklarına kısaca bir bakalım.

Statik IP Yapılandırılması:

a)IP adresleri her bilgisayara tek tek ve elle girilecektir.

b)Yanlış IP bilgisinin girilmesi kaçınılmaz olabilir bazı durumlarda.

c)Yanlış bir IP bilgisinin tanımlanması ağ üzerinde iletişimin kesintiye uğramasına sebep olabilir.

d)Yönetim açısından ele aldığımızda ise bizim karşımıza bazı zorlukla çıkaracaktır.

Otomatik IP Yapılandırlması:

a)IP adresleri otomatik olarak bir servis (DHCP) tarafından istemcilere gönderilecektir.

b)İstemcilere herzaman doğru IP adreslerinin verildiğinden emin oluruz.

c)Ağ yapısında bir değişiklik meydana gelirse bütün güncellemeler ilgili servis tarafından otomatik olarak ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilir.

d)Bu yapılandırma sayesinde yanlış IP girişi gibi sebeplerden meydana gelebilecek ağ sorunlarını elemiş oluruz.

Evet bu kısa bilgilerden sonra artık Windows Server 2008 üzerinde DHCP servisini yapılandırmaya başlayabiliriz.

İlk aşamada sırasıyla aşağıdaki adımları takip edebiliriz;

Start – Programs – Administrative Tools altında Server Manager sayfasını kullanarak DHCP Servisi yapılandırmamıza başlayabiliriz.

clip_image003

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi adımları takip ederek işlemimiz tamaladığımızda karşımıza aşağıdaki gibi bir pencere gelecektir.

clip_image005

Yukarıdaki şekilde gördüğümüz gibi benim serverımda yüklü olan rolleri görebiliyorum. Yeni kurulmuş bir server olduğu için Active Directory ve DNS rollerini aktif olarak görebiliyoruz.

Başka bir rol eklemek için “Add Roles” linkine tıkladığımızda server manager programı var olan bileşenleri gözden geçirir.

clip_image006

Bu işlem tamamladıktan sonra karşımıza daha önce sistem eklenmiş ve eklenebilir rollerin bir listesini getirir.

clip_image008

Daha önceden eklenmiş olan ve eklenebilir rollerin listesini görüyoruz.

Bizim yüklememiz gereken rol DHCP Servisidir. Bunun için DHCP Server yazan kısımdaki kutucuğu işaretlememiz gerekmektedir. Windows 200 ve 2003 platformunda da Windows Bileşeni Ekle kaldırdan yada Configure Your Server Wizard ile bu işlemi yapabiliyorduk.

clip_image009

Şekilde de görüldüğü gibi DHCP Server işaretliyorum ve yapılandırmama devam ediyorum.

clip_image011

Görüldüğü gibi karşımıza gelen yapılandırma penceresinde DHCP Server hakkında bize kısa bir bilgi sunmaktadır. Bu bilgilendirmede bize verdiği kısa notlar mevcuttur. Bunlar ;

1)DHCP servisini yapılandıracağımız sunucu üzerinde Statik bir IP yapılandırılmış olması gerekir.

2)DHCP Servisini kurmadan önce Scope,Subnet ve Exclusions olaylarının tasarlanmış olmasını istiyor. Biz basit bir yapılandırma yapacağımız için bütün bunları konfigürasyon aşamasında tek tek oluşturacağız. Ancak çok karmaşık bir yapılandırma olsaydı birden fazla lokasyonlarımız olsaydı ozaman bu notları özellikle ikinci notumuzu mutlaka önceden değerlendirmemiz gerekir.

Notlarımızı da gözden geçirdikten sonra diğer aşamada karşımıza Binding yani bağlı kalınacak olan network kartı ve kendisine verilen IP bilgisi ve çeşidi ile ilgili kısım gelmektedir.

clip_image013

Şekilde de gördüğümüz gibi benim sunucumda bir adet ağ kartı mevcut ve üzerinde 192.168.1.200 Ipv4 tanımlaması yapılmış durumdadır. Bu benim ağıma hizmet vereceğim arayüzdür. Burda Next diyorum ve diğer aşamaya geçiyorum.

clip_image015

Evet yukarıdaki şekilde de gördüğümüz gibi DNS Setting kısmından DNS ayarlarımızı tanımlamamız gerekiyor. Burada girmemiz gereken bilgilerimiz Parent Domain yani domainimizin ismini tanımlıyoruz. Daha sonra DNS Serverımızın IP adresini uygun yere giriyoruz ve Validate dediğimizde uygun olduğunu görüyoruz. Buda Windows Server 2008 ile gelen bir yenilik olarak karşımıza çıkıyor. Yanlış girişleri daha işin başında iken önlemiş oluyoruz.

DNS ayarlarımızı yaptıktan sonra Next ile devam ediyoruz ve karşımıza WINS Server ayarlarımız geliyor.

clip_image017

WINS Server ile ilgili gerekli bilgileri de girdikten sonra artık diğer adımımıza geçebiliriz.

Bu adımımızda DHCP Server üzerindeki IP havuzunun yani Scope ile ilgili ayarlarımızı gerçekleştireceğiz.

clip_image019

Scope kısaca IP havuzu olarak tanımlayabiliriz.

Yukarıdaki şekilde gördüğümüz gibi yeni bir IP havuzu oluşturulması görünmektedir. Bu havuzu oluşturabilmek için “Add…” butonuna tıklamamız yeterlidir. Karşımıza yine şekil içinde görmüş olduğumuz alanlar gelmektedir. Bu kısımda aşağıdaki bilgileri bizden girmemizi istemektedir;

Scope Name : IP havuzumuza vereceğimiz isimdir.

Starting IP Address : İstemcilere dağıtılacak olan IP adreslerinin başlangıç IP tanımlama aşamasıdır. Yani havuzun ilk IP adresi diyebiliriz.

Ending IP Address : Havuzun bittiği IP adresidir.

Subnet Mask : Altağ maskemizin tanımlanması aşamasıdır.

Default Gateway (Optional) : İstemcilerimiz internete erişim sağlayacaklar ise ağımızın internet çıkış kapısını (IP adresini) tanımlamamız gerekir.

Subnet Type : Bu kısımda ise kablolu bir yapıya mı yoksa kablosuz bir yapıya mı hizmet vereceğimizi belirliyoruz. Dikkat ederseniz Windows 2000 ve 2003 platformunda böyle bir seçenek karşımıza gelmiyordu yine Windows Server 2008’in bir yeniliği ile karşı karşıyayız. Diğer bir nokta daha Microsoft kira sürelerini biraz indirmiş. Windows 2000 ve 2003 ortamında default kira süresi 8 gün iken şimdi kablolu yapıda 6 güne indirilmiş ve kablosuz ortamda ise 8 saat ile sınırlandırmışlar. Bence çok mantıklı ve yerinde bir özelliktir. Windows 2000 ve 2003 platformunda Class tanımlamaları yaparak bazı makinaların ağımızda kalma sürelerini tanımlayabiliyorduk. Server 2008 ile artık bunu çok fazla uğraşmadan yapabileceğiz.

Yine bir özellik daha gözümüze çarpıyor “Activate this scope” bu işlemi biz bir önceki işletim sistemlerinde wizardın bitişine doğru yada sonradan gerçekleştirebiliyorduk ancak burda yine kısa bir yol koymuşlar ve bunu işaretleyerek scope’muzu aktif hale getirebiliyoruz.

Scope ayarlarımızı da tamamladıktan sonra artık diğer aşamaya geçebiliriz.Biliyoruz ki artık IPv4 kullanmaktayız ve IP’ler hızla tükenmektedir. Bu sorunu aşabilmek için IPv6 üzerinde çalışmalar hızlanmıştır. Windows Server 2008 de IPv6 desteğini buradan istemcilerine vermektedir.

clip_image021

IPv6 ayarları yapıldıktan sonra IPv6 uyumlu DNS ayarları karşımıza çıkmaktadır.

clip_image023

Şekilde görüldüğü gibi domain otomatik olarak gelmektedir bize sadece IPv6 uyumlu DNS serverların IP bilgilerinin girilmesi ve doğrulanması kalmaktadır.

clip_image025

Evet artık konfigürasyonumuzun sonuna yaklaşmaktayız. Son aşamalarımızdan birisi olan DHCP servisinin Active Directory ortamında yetkilendirilmesi olayıdır. Windows 2000 & 2003 ortamında biz yetkilendirme işlemini DHCP servisini kurduktan sonra DHCP servisi üzerinde yapıyorduk. Yine Windows Server 2008’in bir yeniliğini görmekteyiz. Amaç tek bir wizard ile DHCP ile ilgili olayları tamamlamaktır.

clip_image027

Artık kurulumun son aşamasına geldik. Sistem bize bir özet bilgi verdi ve kurulumu gerçekleştirmek için “Install” butonuna basmamızı istiyor.

clip_image029

Install butonuna tıklıyoruz ve kurulum işlemi başlıyor.

clip_image031

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi install butonuna tıkladığımızda kurulum başlıyor ve install bar dolmaya başlıyor.

clip_image033

Yükleme işlemi tamamlandıktan sonra karşımıza aşağıdaki gibi bir pencere gelmektedir.

clip_image035

Şekilde görüldüğü gibi DHCP Servisinin başarılı bir şekilde kurulduğunu bize göstermektedir. Close butonuna tıklıyoruz ve kurulum işlemimiz bitmiş oluyor.

Server Manager’ı bir açalım ve bakalım DHCP Server ile ilgili servislerimizin durumu nedir bir göz atalım.

clip_image037

Şekilde de gördüğümüz gibi DHCP Server “Roles” altına eklenmiştir ve kullanıma hizmet vermeye hazır haldedir.

clip_image039

Windows Server 2008 üzerindeki DHCP Serverımızın son durumu.