magnify
Home Linux UBUNTU DESKTOP – LIVE CD – KURULUM Bölüm -1
formats

UBUNTU DESKTOP – LIVE CD – KURULUM Bölüm -1

Tarih 18 Şubat 2008 yazar içinde Linux

UBUNTU DESKTOP – LIVE CD – KURULUM Bölüm -1

Yayınlandığı Tarih : 06 Ocak 2007 Cumartesi Puan : 4,91

Linux tabanlı işlerim sistemleri gün geçtikçe artmakta ve bir o kadarda çeşitlenmekltedir . Açık kaynak kodlu olması ve bu konuda tekel olma yarışı nedeniyle herkes bu kaynak kod üzerine kendi kodlarını ekleyerek yeni bir işletim sistemi çıkarıyorlar. Her nekadat grafik arayüzü olmayan işletim sistemleri daha kararlı bir yapıya sahip olsada son kullanıcı tarafında pek rağbet görmemektedir . Bu nedenle de pek çok Linux kod geliştirici firma microsoft gibi bu işi grafik arayüzüne dökmektedir . Ancak Linux açık kaynak kodlu olduğu için bu konuda üretici çoktur

Ubuntu aslında çok geniş bir ürün yelpazesinden sadece biri , ubuntunun dışında “kubuntu , edubuntu , xubuntu” isimlerinde güncel masa üstü versiyonları da bulunmaktadır. BU ce daha fazla bilgi için resmi sitesini ziyaret etmenizi öneririm

http://www.ubuntu.com/

Peki ubuntu nun mimarisi hakkında biraz konuşmak gerekirse ; Şu anda mevcut en son yayınlanmış sürüm size makalede anlatacağım 6.10 dur , ancak tabi yeni ürünlerin beta larıda çalışma aşamasındadır ( ubuntu 7.04 ) . Ubuntu’nun Linux çekirdekli bir işletim sistemi olduğunu belirtmiştik , piyasada yine Linux çekirdekli olup ancak lisans bedeli ile satılan pek çok linux ürünü bulmanız mümkündür. Kafası karışanlar için bu konuya hemen açıklık getirmek isterim . Ben bir üretici veya yazılım firması olarak ücretsiz olan çekirdek kodu alıyorum ve sahip olduğum yazılımcı ekibi ile o kada yeni kodlar ekleyerek gelişimine yardımcı oluyorum . Örneğin çekirdek kodun dışında işletim sistemine yani linux a bir tema ekliyorum , oyunlar , video oynatıcısı , internette gezinmek için browser , mail alıp göndermek için bir mail client yazılımı , yedekleme yazılımı vb irili ufaklı pek çok eklenti yapıyrum , ardından bunun paketliyorum ve ürün desteği ile birlikte raflardaki yerini almasını sağlıyorum , işte bu yatırımlardan dolayı aslında çekirdek kodu ücretsiz olan bu ürün birden lisans ücreti ile satılıyor . Ancak bu her ürün içinde geçerli değildir . Bu firmaların en büyük özelliği ürünlerine veridkleri destektir , oysa piyasada ubunutu gibi ücretsiz pek çok linux işletim sistemi bulmanız mümkündür.

Peki Ubuntunun çekirdek yapısı nedir ? çekirdek versiyonu “2.6.17” dir , bunun üzerine eklenen yazılımlar ise Gnome 2.16.1 , firefox 2.0, Open Office 2.0.4 , Xorg 7.1, gcc 4.1.1, glibc 2.4 kullanılmış yine eski versiyonlara göre açılışın hızlanması için 6.10 Edgy Eft de yeni bir init sistemi kullanılmış . Yine bundan önce kullandığım 5.10 dan ilk göze çarpan farkı ise siyah ekran üzerine beyaz kayan yazılar yok buna çok alışmıştık , aynı XP – 2003 ve Vista da olduğu gibi daha şık bir açılış logosu bulunmaktadır.

Peki ubuntunun sistem gereksinimleri nelerdir ;

Live CD olarak kullanacaksanız aslında bir gereksinim belirtmeye gerek yoktur , ancak işletim sistemi olara kurulacak ise min sistem gereksinimler aşağıdaki gibidir.

  • Intel x86, PowerPC, AMD64 işlemci
  • 256 MB veya daha üzeri RAM ( 128mb üzerinde çalıştırılıyor ama sadece live cd ler , kurulumda 128 mb sorunlar çıkaraibliyor )
  • Optik okuyucu
  • VGA Ekran Kartı

Ubuntuyu kurmadan önce hangi donanımları desteklediğini görmek istiyorsanız aşağıdaki adresi ziyaret edebilirsiniz . ( Satın alacağınız SATA2 disk , bluetooth adaptör veya bir web cam in ubuntu uyumunu bu listeden öncelikle kontrol ediniz . )

https://wiki.ubuntu.com/HardwareSupport

Evet bu kadar ön bilgiden sonra elde ettiğimiz ubuntu CD sini optik okuyucuuza takalım , ardından BIOS tan bilgisayarımızın açılışını CD-ROM olarak ayarlayalım ( DVD vb optik okuyucu olabilir )

Bu işlemleri yaptıktan sonra ubuntu CD si içeride iken açılan bilisayarda karşımıza aşağıdaki gibi bir seçenek gelecektir.

clip_image001

Şekil – 1

Bu ekran sayesinde ubuntu CD sini gerek LiveCD yani yaşayan CD olarak ta tabir edilir , gerekse kurulum için kullanabiliriz. Ben öncelikle ubuntu nun Live CD özelliğini anlatmaya çalışacağım .

Pek çok kez çöken sistemlerden veri kurtarmak için çeşitli yollara başvururuz , bunlardan belkide en sık yapılanı yine başka bir Live CD olan ERD Commander ile sistemi açıp yedekleri almaktır . Bende bu ve benzeri durumlarda ERD yerine ubuntuyu kullanıyorum . Temelde birbirlerine benzerlik göstermekle beraber bazı durumlarda ERD bana yardımcı olamaz iken Ubuntu sağolsun verileri kurtamama yardımcı oldu , bu nedenle sürekli olarak bulundurulması gereken iki cd den biride ubuntu CD sidir ( diğeride tabiki acronis CD si olacaktır )

clip_image002

Şekil – 2

“Start or install ubuntu” seçeneğini seçtiğimzde sistem açılmaya başlayacaktır . Şu anda makinede var olan işletim sistemi ubuntu için herhangi bir önem teşkil etmemektedir , çünkü şu anda bir Live CD olarak açılmaktadır , yani size saplayacağı bütün arayüz ve programlar aslında CD üzerinden çalışacaktır.

clip_image003

Şekil – 3

Ubuntu açıldığında boş bir masa üstü , sol üst köşede iki adet ikon ve yukarıda kullanılabilir menüler göreceksiniz. Live CD olarak açılan ubutu üzerinde normal işletim sisteminde yapabileceklerinizin aynısını yapabilirsiniz .

clip_image004

Şekil – 4

Sahip olduğu donatılar menüsünde ihtiyaç duyduğunuz ; arşiv yöneticisi , hesap makinesi , sözlük , dis kullanım bilgileri , windowstan bildiğiniz cmd ye linux ta karşılık gelen uçbirim ( dos ekranı denebilir ) vb pek çok araç bulunmaktadır .

clip_image005

Şekil – 5

Yine windows ortamından alıştığınız oyunları ve daha fazlasını ubuntu üzerinde bulacaksınız .

clip_image006

Şekil – 6

Grafik işlemek ve görüntülemek için de bize ubuntu pek çok tool sunmaktadır . F-Spot bir fotoğraf düzenleyicisidir ve paint vb programlara göre çok daha başarılıdır. gThump ise bir resim görüntüleme aracıdır . Xsane ise sahip olduğunuz tarayıcıdan tarama yapmanızı sağlamaktadır . GIMP ise aslında windows içerisinde rastlayamıyacağınız kadar kaliteli bir programdır . GIMP in windows ortamındaki emsali PhotoShop tur . Yani sizin para ile satın aldığınız photoshop ubuntu ile aslında ücretsiz olarak sunulmaktadır .

clip_image007

Şekil – 7

Bir alt menüde ise internet ile ilgili araçalar bulunmaktadır.

clip_image008

Şekil – 8

Ubuntu 6.10 ile beraber firefox un en güncel versiyonu olan firefox 2.0 gelmektedir. Bu sayede internette istediğimiz gibi dolaşabliyoruz. Bunu dışında outlook express benzeri bir mail istemci yazılımı , anında mesajlaşma yazılımı , terminal server istemci yazılımı ( RDP Client ) ve NetMeeting benzeri sesli ve görüntüşü görüşme destekleyen Ekiga yazılımını barındırmaktadır.

clip_image009

Şekil – 9

Gaim sayesinde artık birden çok IM hesabınızı kullanabilirsiniz ve bunlar için ayrı ayrı program yüklemenizde gerek yok.

clip_image010

Şekil – 10

Yine microsoft ortamında pek rastlayamayacağımız bir uygulama ise office tir . Microsoft bu ürününü işletim sisteminden farklı olarak lisanslar ve ayrı bir ücrete tabirdir ki , office lisansının yanın da işletim sistemi lisansı gerçekten ucuz kalır . Böylesine önemli bir yazılımı ubunutu bize yine ücretsiz bir şekilde sağlamaktadır . Ubunutu kurulduğu andan itibaren size office yazılımlarını hazır bir şekilde sunmaktadır . Üzerinde Open Office 2.0.4 ile gelen ubuntu aracılıği ile excel , word , power point ve access dosyalarını düzenleyebilir veya görebilirsiniz . İsterseniz microsoft dosyaları ile değilde Open office in kendi dosyaları ilede çalışabilirsiniz.

clip_image011

Şekil – 11

Tabiki bir işletim sisteminin olmaz sa olmazı olan multimedia . Bu konudada ubuntu üzerinde sizin beğeneceğiniz pek çok program standart ve ücretsiz olarak sunulmaktadır . Bir video oynatıcısı , ses kaydedicisi , ses cd aktarıcı ( audio ) , bir audio cd oluşturucusu ve çok fonksiyonlu Rhythmbox sunmaktadır . Rhythmbox sayesinde , internetten müzik ve radyo dinleyebilir , bilgisayarınızdaki müzik parçalarını çalabilir , müzik cd lerini dosyalara kayıt etmek vb pek çok işlemi gerçekleştirebilirsiniz.

Peki bu kadar uygulama size yetmez ise ne olacak ? evet bu durumda da ubuntu gelişime açık , windows ortamından alışkın olduğunu program-ekle/kaldır menüsü ubuntu üzerinde de mevcut ve bu sayede istediğiniz programları kaldırabilir veya ekleyebilirsiniz.

clip_image012

Şekil – 12

Program – Ekle Kaldır menüsüne geldiğimizde ubuntu internet bağlantısını algılıyor ve kurulum CD si hazırlandıktan sonra çıkan yeni versiyonlar ve yeni programların bilgisini internetten indirmek istiyor , buna izin vermeniz halinde ubuntuya bu arayüz ile yükleyebileceğiniz programları göreceksiniz . Tabiki bunun dışında elinizde setup ı olan pek çok programı da yüklemek mümkündür.

clip_image013

Şekil – 13

İnternet üzerinden kontrolü yaptıktan sonra sizde istediğiniz bir programı yükleyebiirsiniz . Ancak unutmayınki şu anda kadar ubuntuyu lice CD olarak kullanıyorduk bu nedenle buraya yükleyeceğiniz bilgiler RAM iniz ile sınırlı olup restart tan sonra bir daha göremiyeceksinizdir . Ancak ubuntunun kurulumunu yaparsanız aynı windows ortamında olduğu gibi program yükleyebilir ve kaldırabilirsiniz.

clip_image014

Şekil – 14

Uygulamaların dışında benim en çok kullandığım menü “Places” tır. Çünkü ben ubuntuyu Live CD olarak kullanıyorsam bir veri kopyalam veya taşıma işlemi yapacağımdır , bunun için bilgisayarımdaki yerel diskleri ve içlerindeki verileri görebilmem gerekmektedir.

clip_image015

Şekil – 15

Microsoft ürünlerinde olduğu gibi bilgisayarım ikonuna tıkladığımızda yerel disklerimizi görme imkanına sahibiz.

clip_image016

Şekil – 16

Bu yerel disklerden aldığımız verileride yine bir microsoft işletim sistemi üzerindeki paylaşıma atabilme imkanına sahibiz. Kullanıcı adı ve şifre bilgileri doğru verildiği sürece domain veya workgroup ortamlarına rahatlıkla ulaşabiliyoruz.

clip_image017

Şekil – 17

Sistem menüsü altındaki tercihlerde ise aynı microsoft işletim sistemlerinde bulunan denetim masasındaki yardımcı programcıklara ulaşabiliyoruz.

clip_image018

Şekil – 18

Yönetim menüsü altında ise yine işletim sistemi üzerine olan hakimiyetimizi arttıracak pek çok araç bulunmaktadır.

Bu bilgiler doğrultusunda aslında Linux bazlı olupta istediğimiz herşeyi bulabileceğimiz bir işletim sistemin olduğunu görüyoruz. Böylesine güzel ve pek çok artısı olan bir işletim sistemini sadece Live CD olarak kullanmak yerine kurulum yapıp asıl işletim sistemi olarak ta kullanabiliriz. Bunu makalemin ikinci kısmında değineceğim.

Bir başka makalede görüşmek üzere.

 
 Share on Facebook Share on Twitter Share on Reddit Share on LinkedIn
UBUNTU DESKTOP – LIVE CD – KURULUM Bölüm -1 için yorumlar kapalı  comments 
© Hakan Uzuner
credit